24Nis2024

Paylaş

2015 YILINDA ÜNİVERSİTELERİN MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMLERİNE KAYIT YAPTIRAN ADAYLARA AİT İSTATİSTİKİ BİLGİLER

Yıllardır ülkemizdeki maden mühendisliği eğitimi konusunda çeşitli çalışmalar hazırlamaktayım. Üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerinde öğrenim gören öğrenciler hakkında net bir bilgi bulunmuyor. Maden Mühendisleri odası tarafından 2008 yılında maden mühendisliği bölümlerinde okuyan öğrencilerle ilgili yapılan bir anketin haricinde herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Bu bilgilerin dışında maden mühendisliği bölümüne kayıt yaptıran öğrencilere ait YÖK ve ÖSYM’nin resmi internet sitesinde bulunan bilgilerden derlenen 2008 ve 2010 yılına ait bilgiler bulunmaktadır.

Bu çalışmalarda yer alan bilgiler ışığında; 2008 yılında, ülkemizde bulunan üniversitelerimizin 17’sinde maden mühendisliği bölümü bulunmakta, bu bölümlerden 6 adeti ikinci öğretim vermekte ve toplam 23 program ile öğrenim yapılmaktadır. 2010 yılında ise 19 maden mühendisliği bölümü bulunmakta, bu bölümlerden 8 adeti ikinci öğretim vermekte ve toplam 27 program ile öğrenim yapılmaktadır. Bu bölümlerin dışında İTÜ’ne bağlı olarak eğitim vermekte olan Cevher Hazırlama Mühendisliği Bölümü de maden mühendisliği diploması verilmektedir. Ancak artan kontenjanların boş kalması ve işsizlik gibi nedenlerden dolayı 2015 yılında sadece 17 üniversitemizde maden mühendisliği eğitimi verilmeye başlanmış ve tüm II. öğretimler kaldırılmıştır. Bu duruma paralel olarak kontenjanları boş kalan programlarda kontenjanlar hayli azaltılmıştır.

Birçok program ve mühendislik bölümlerinde vakıf üniversiteleri de eğitim vermeye başlarken 2015 yılında maden mühendisliği bölümleri vakıf üniversiteleri programları içinde yer almayan ender bölümlerdendir. Ancak, maden mühendisliği eğitimine çok yakın olan İTÜ’nde Cevher hazırlama Mühendisliği ve İstanbul Ticaret Üniversitesi’nde Mücevherat Mühendisliği programları da yer almaktadır.

Bu çalışma, 2010 yılında yayınlanan “2010 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine Kayıt Yaptıran Öğrencilerin ÖSS Profili ve Çeşitli Bilgiler” başlıklı çalışma ile paralellik taşıması nedeni ile her iki tarihin kıyaslanabilmesine imkan sağlamıştır. Bu kıyaslamanın dışında üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptıran öğrencilerin tercihleri ve konumları hakkında detaylı bilgiler de yer almaktadır.

Tablo 1- Üniversitelerin Maden Mühendisliği Bölümleri Kontenjanları ve Kuruluş Yılları

Üniversite Kuruluş

Yılı

Kontenjan Üniversite Kuruluş

Yılı

Kontenjan
İstanbul Teknik Üni. 1953 41 Konya Selçuk Üni. 1991 26
Ankara Orta Doğu Teknik Üni. 1960 52 İstanbul Üni. 1991 62
Ankara Hacettepe Üni. 1969 62 Malatya İnönü Üni. 1992 21
İzmir Dokuz Eylül Üni. 1971 82 Diyarbakır Dicle Üni. 1992 26
Eskişehir Osman Gazi Üni. 1975 52 Kütahya Dumlupınar Üni. 1993 21
Zonguldak Bülent Ecevit Üni. 1975 11 Afyon Kocatepe Üni. 2002 11
Süleyman Demirel Üni. 1987 11 Muğla Sıtkı Koçman Üni. 2006 31
Trabzon Karadeniz Tek.Üni. 1990 41 Çanakkale 18 Mart Üni. 2011 21
Adana Çukurova Üni. 1991 31 TOPLAM 602

Ülkemizde 2000 yılından bu yana toplam 25 üniversitede 37 ayrı programda maden mühendisliği eğitimi verilmiştir. Bu üniversiteler; Afyon Kocatepe, Aksaray, Sıvas Cumhuriyet, Çanakkale 18 Mart, Adana Çukurova, Diyarbakır Dicle, İzmir Dokuz Eylül, Kütahya Dumlupınar, Ankara Hacettepe, Malatya İnönü, İstanbul, İstanbul Teknik, Trabzon Karadeniz Teknik, Zonguldak Bülent Ecevit, Muğla, Niğde, Ankara Orta Doğu Teknik, Eskişehir Osmangazi, Konya Selçuk, Isparta Süleyman Demirel, Şırnak, Uşak, Van Yüzüncü Yıl ve Adana Bilim ve Teknoloji Üniversiteleridir.

Günümüzde ise yukarıda belirtilen sadece 17 programda maden mühendisliği eğitimi sürdürülmektedir. 2010 yılında 7’si ikinci öğretim bölümü olmak üzere toplam 1.710 maden mühendisliği öğrenci kontenjanı mevcuttu. 2015 yılı itibarı ile bu kontenjan 2/3 oranında (% 64,7) azalarak 602 öğrenciye düşmüştür.

2010 yılında öğrenci kabul eden toplam 27 bölümden 7’si ikinci öğretim olmak üzere 1986 yılında öğretime başlayan Sıvas Cumhuriyet Üniversitesi, Niğde Üniversitesi ve İTÜ İngilizce programı 2015 yılı itibarı ile kapanarak öğrenci almamıştır. Ancak 2011 yılında kurulan Çanakkale 18 Mart Üniversitesi ise öğretim hayatına başlamıştır.

Tablo 2- Üniversitelerin Maden Mühendisliği Bölümleri 2010 ve 2015 Kontenjanları

Üniversite 2010 Yılı Kontenjanı 2015 Yılı Kontenjanı Üniversite 2010 Yılı Kontenjanı 2015 Yılı Kontenjanı
İstanbul Teknik Üni. 72 41 Konya Selçuk Üni. 134 26
Ankara Orta Doğu Teknik Üni. 57 52 İstanbul Üni. 52 62
Ankara Hacettepe Üni. 67 62 Malatya İnönü Üni. 114 21
İzmir Dokuz Eylül Üni. 77 82 Diyarbakır Dicle Üni. 57 26
Eskişehir Osman Gazi Üni. 154 52 Kütahya Dumlupınar Üni. 154 21
Zonguldak Bülent Ecevit Üni. 77 11 Afyon Kocatepe Üni. 67 11
Süleyman Demirel Üni. 154 11 Muğla Sıtkı Koçman Üni. 47 31
Trabzon Karadeniz Tek.Üni. 114 41 Çanakkale 18 Mart Üni. 0 21
Adana Çukurova Üni. 154 31 TOPLAM 1.551 602

1990’ların sonunda yürürlüğe konulan ikinci eğitim (akşam programları) uygulamasının da bu 5 yıllık süreçte uygulamadan tamamen kalktığını görmekteyiz. Maden mühendisliği II. eğitimi Dumlupınar Üniversitesi’nde 14 yıl, Osmangazi Üniversitesi’nde 14 yıl, Çukurova Üniversitesi’nde 13 yıl, Cumhuriyet Üniversitesi’nde 12 yıl, Süleyman Demirel Üniversitesi’nde 12 yıl, Selçuk Üniversitesi’nde 10 yıl, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde 7 yıl, Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde 5 yıl, İnönü Üniversitesi’nde 3 yıl, Niğde Üniversitesi’nde 1 yıl boyunca sürdürülmüştür. 2014 yılından bu yana üniversitelerin ikinci öğretim programlarına kayıt yapılmamaktadır.

Benzer bir şekilde İstanbul Teknik Üniversitesi’nde normal öğretimin yanısıra İngilizce eğitim adı altında ikinci bir program açılmıştır. Aynı uygulama Maden Fakültesi bünyesinde yer alan Cevher Hazırlama Mühendisliği için de uygulanmıştır. Ancak 2010 yılında başlayan bu uygulamaların her ikisi de sadece 3 yıl yürürlükte kalarak çeşitli nedenlerle 2013 yılında uygulamadan kaldırılmıştır.

Üniversitelerimizin maden mühendisliği kontenjanları da incelendiğinde farklı uygulamalara rastlanılmaktadır. Genel olarak kontenjanlarda büyük bir düşüş yaşandığı gözlenilmektedir. En büyük kontenjan azalması Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi’nde yaşanmıştır. 2010 yılında 154 olan kontenjan 2015 yılında 11’e düşmüştür. Bu üniversitemizi 154’den 21’e düşen kontenjanı ile Kütahya Dumlupınar Üni. ve 77’den 11’e düşen kontenjanı ile Zonguldak Bülent Ecevit Üni. takip etmektedir. Bu duruma karşılık kontenjan artışı yaşanan üniversitelerimiz de bulunmaktadır. İstanbul Üniversitesi’nde 2010 yılında 52 olan kontenjan 62’ye ve İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi’nde 77 olan kontenjan 82’ye çıkarılmıştır.

Araştırmaya konu olan 2010-2015 yılları arasında bazı üniversitelerimizde maden mühendisliği bölümlerinin açılıp, çok kısa bir sürede kapandığını görüyoruz. Aksaray Üniversitesi maden mühendisliği bölümü sadece 2013 ve 2014 yıllarında, Şırnak Üniversitesi maden mühendisliği bölümü 2013 ve 2014 yıllarında, Uşak Üniversitesi maden mühendisliği bölümü 2013 ve 2014 yıllarında ve Adana Bilim ve Teknik Üniversitesi maden mühendisliği bölümü 2013 ve 2014 yıllında öğrenci almıştır. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ise bu süre içinde açılmasına rağmen talep olmaması nedeniyle öğrenci kaydı yapmadan kapanmıştır.

Üniversitelerimizdeki bu farklı uygulamalar ve açılıp kapatılan programların çokluğu maden mühendisliği öğretimin ne kadar plansız ve özensiz yapıldığının en önemli göstergesidir. İki maden mühendisliği programı sadece bir sene öğretim hayatına devam ederek kapanmak zorunda kalınmış, buraya kayıt yaptıran öğrenciler üniversitenin diğer programına hatta Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nde olduğu gibi diğer mühendislik bölümlerine kaydırılmıştır.

Tablo 3- 2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerinin Kontenjan ve Yerleşen Öğrencilerin Yerleşme İstatistikleri

Bölüm Kontenjan Okul Birincisi Toplam Kontenjan Yerleşen Yerleşip Kayıt Yaptırmayan Toplam Yerleşen Doluluk Oranı (%)
Afyon Kocatepe Üni. 10 1 11 11 0 11 100
Çanakkale 18 Mart Üni. 20 1 21 21 0 21 100
İstanbul Teknik Üni. 40 1 41 41 0 41 100
Süleyman Demirel Üni. 10 1 11 11 0 11 100
İstanbul Üni. 60 2 62 62 1 61 98,31
Ankara Orta Doğu Teknik Üni. 50 2 52 52 1 51 98,07
Konya Selçuk Üni. 25 1 26 26 1 25 96,15
İzmir Dokuz Eylül Üni. 80 2 82 82 6 76 92,68
Eskişehir Osman Gazi Üni. 50 2 52 52 4 48 92,31
Kütahya Dumlupınar Üni. 20 1 21 21 2 19 90,47
Ankara Hacettepe Üni. 60 2 62 62 6 56 90,32
Muğla Sıtkı Koçman Üni. 30 1 31 31 3 28 90,32
Trabzon Karadeniz Tek.Üni. 40 1 41 41 5 36 87,80
Malatya İnönü Üni. 20 1 21 17 1 16 76,19
Zonguldak Bülent Ecevit Üni. 10 1 11 7 1 6 54,54
Adana Çukurova Üni. 30 1 31 17 3 14 45,16
Diyarbakır Dicle Üni. 25 1 26 11 2 9 34,61
TOPLAM ve ORTALAMA 580 22 602 566 36 529 87,87

2015 yılında üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerinin Adana Çukurova Üniversitesi, Malatya İnönü Üniversitesi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi ve Diyarbakır Dicle Üniversitesi hariç tüm kontenjanlarına yerleştirme yapılmıştır. Okul birincileri kontenjanları dahil olmak üzere toplam 602 olan maden mühendisliği kontenjanlarına 566 (94,02) yerleşme yapılmıştır. Yerleşen bu adayların dışında 36 (% 5,98) öğrenci de yerleştirmeye hak kazandıkları halde üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptırmamışlardır.

2008 yılında okul birincileri dahil toplam 1.480 kontenjana yerleştirme yapılırken, yerleştirilen adaylardan 65’i (% 4,39) bölümlere kayıt yaptırmamışlardır. Bu rakam 2010 yılında okul birincileri dahil toplam 1.693 kontenjana yerleştirme yapılırken, yerleştirilen adaylardan 147’si (% 8,34) bölümlere kayıt yaptırmamışlardır.

Bu tabloda dikkatimiz çeken en önemli konu ise üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümleri kontenjanlarının ağırlıklı olarak 3 büyük kentte toplanmış olmasıdır. Üç büyük kentte bulunan ve en yüksek puanla öğrenci alan toplam 5 programa adayların yarısı (299) yerleşmektedir. Geri kalan 303 aday ise Anadolu’nun çeşitli kentlerinde bulunan 12 programa yerleşmişlerdir.

Tablo 4- 2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine ait Kontenjan, Yerleşen ve Doluluk Oranlarına Ait Bilgiler

YILLAR Program

Sayısı

Kontenjan Okul

Birincisi

Toplam Kontenjan Boş Kalan Kontenjanlar Toplam Yerleşen Doluluk

Oranı (%)

2008 24 1.435 45 1.480 65 1.415 95,61
2010 27 1.710 52 1.762 147 1.615 91.65
2015 17 580 22 602 73 529 87,87

Bu tabloda en dikkat çekici nokta; yıllar itibarı ile giderek azalan doluluk oranıdır.

Aşağıdaki Tablo-5 incelendiğinde; 2015 yılı üniversite seçme sınavında üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerini seçen öğrencilerin ortalama olarak 245,523 puanla üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine yerleştikleri görülmektedir. Bu puan TMMOB’nde odası bulunan 24 adet mühendislik programları puanı içinden sadece Ziraat, Orman mühendisliği bölümlerinden daha yüksektir. Üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerini seçen öğrencilerin aldığı ortalama 245,523 puanın karşılığı olarak LYS’de elde edilen minimum başarı sırası da 195.910’luktur. 2015 yılında üniversitelerin mühendislik bölümlerine başarı sırası minimum 250.000. sırada yer alan adayın kayıt yaptırabildiği göz önüne alındığında 195.910 başarı sırasının ne kadar gerilerde olduğu gözlenebilir.

Tablo 5- 2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine ait YGS ve LYS Puanları ve Başarı Sıralarına Dair Bilgiler

Kontenjan En Düşük Puan En Yüksek Puan YGS Ortalama Başarı Sırası YGS En Düşük Başarı Sırası LYS (MF-4) En Düşük Başarı Sırası
Ankara Orta Doğu Tek. Üni. 52 352,401 385,397 66.316 142.849 61.631
İstanbul Teknik Üni. 41 325,229 368,598 87.314 172.727 84.106
Ankara Hacettepe Üni. 62 274,437 332,662 155.030 278.072 143.086
İstanbul Üni. 62 240,588 303,546 236.934 433.557 204.686
İzmir Dokuz Eylül Üni. 82 233,134 279,035 325.023 601.696 221.724
Eskişehir Osman Gazi Üni. 52 228,601 283,633 328.991 531.070 232.238
Süleyman Demirel Üni. 11 228,462 246,206 365.850 583.776 232.535
Trabzon Karadeniz Tek.Üni. 41 226,833 287,279 334.071 585.869 235.942
Çanakkale 18 Mart Üni. 21 225,367 242,198 362.196 548.877 238.688
Diyarbakır Dicle Üni. 26 218,039 311,546 427.124 743.963 247.725
Afyon Kocatepe Üni. 11 213,887 257,741 367.633 563.569 249.293
Zonguldak Bülent Ecevit Ü. 11 213,021 230,071 396.883 570.329 249.471
Konya Selçuk Üni. 26 211,253 254,390 356.333 607.996 249.826
Kütahya Dumlupınar Üni. 21 202,301 336,395 387.450 569.949 251.420
Muğla Sıtkı Koçman Üni. 31 201,137 265,527 374.835 707.386 251.579
Adana Çukurova Üni. 31 199,269 253,450 363.497 506.614 251.740
Malatya İnönü Üni. 21 197,401 264,941 360.902 487.220 251.811
TOPLAM ve ORTALAMA 602 245,523 299,995 278.737 473.220 199.850

Tablo-5 detayları incelendiğinde; üniversite sınavına giren adayların başarı sıralarındaki farklılıklarda gözlenmektedir. Adayların Mart ayında girdikleri YGS (Türkçe, Sosyal, Matematik, Fen) sınavında elde ettikleri başarı sıralamaları mı, yoksa haziran ayında girdikleri LYS (Matematik, Geometri, Fizik, Kimya, Biyoloji) sınavında elde ettikleri başarı sıralamaları mı adayların başarılarını belirlediği yolunda farklı görüşler mevcuttur. Tabloda, adayların YGS ortalama başarı sıraları ve LYS (MF4) en düşük başarı sıraları karşılaştırıldığında; sıralamada üst sırada yer alan 4 üniversitemizde çok büyük farklılıklar gözükmese de Anadolu’da eğitim yapan üniversitelerimiz arasında bu karşılaştırmada büyük farklılıklar gözükmektedir. Ankara ve İstanbul’da bulunan bu 4 bölüme yerleşen adaylar büyük kentleri ve ikametgah adreslerinden ayrılmamak amacı ile bu bölümleri seçtikleri düşünülürse, Anadolu’da bulunan maden mühendisliği bölümlerinin açıkta kalmamak amacı ile tercih edildiği söylenebilir.

LYS ve YGS sınavlarında alınan en düşük puanlar incelendiğinde de, benzer bir durum gözlenmektedir. Yaklaşık 2 milyon adayın girdiği sınavda YGS’de 743.963 sırada yer alan adayın Diyarbakır Dicle Üni. maden mühendisliğine kayıt yaptırabildiği görülmektedir. YGS’nda alınan ortalama ve en düşük puanlar incelendiğinde, ikisinin arasındaki farkın en küçük olduğu bölümlerin sıralamada ilk iki sırada yer alan ODTÜ ve İTÜ olduğu görülmektedir. Bu iki üniversitemizde ortalama ve en düşük puanlar arasındaki fark 100.000’den küçükken diğer bölümlerde bu durum yaşanmamakta, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesinde ise aradaki fark 332.551’e kadar çıkmaktadır.

Yukarıdaki tablo 2010 yılına ait çalışma ile kıyaslandığında bazı farklılıklar göze çarpmaktadır. Bu farklılıklardan ilki 2010 yılında adaylar bir tek sınavla maden mühendisliği programlarına yerleşmişlerdir. Bu nedenle adayların YGS karşılaştırılması yapılması mümkün değildir. 2010 yılında adayların LYS başarı sıralaması ağırlıklı ortalaması 310.215 olmuştur. Bu sıralama azaltılan kontenjanlar ve sınırlama getirilen başarı sıralamaları göz önüne alındığında 199.851 olarak gerçekleşmiştir. Mühendislik sıralaması (MF-4) göz önüne alındığında sınava giren adaylar arasında ortalama 310.215. olan bir aday maden mühendisliği bölümüne yerleşebilirken, bu başarı sıralaması 2015 yılında 199.851 olmuştur. Yani başarı sıralamalarında 2010 yılından bu yana % 35,6’lık bir gerileme (artış) söz konusu olmuştur.

Tablo 6- 2010-2015 Yılları Arasında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine Yerleşen Adayların Başarı Sıralamaları

2010 2011 2012 2013 2014 2015
1 Ankara Orta Doğu Tek. Ü. 59.479 57.853 61.319 61.897 63.925 61.631
2 İstanbul Teknik Üni. 94.188 88.611 93.257 81.589 85.964 84.106
3 Ankara Hacettepe Üni. 126.908 147.232 133.587 143.786 149.891 143.086
4 İstanbul Üni. 147.834 169.434 158.312 170.485 197.032 204.686
5 İzmir Dokuz Eylül Üni. 191.007 227.121 184.110 195.105 212.831 221.724
6 Eskişehir Osman Gazi Üni. 283.231 247.475 202.339 207.032 220.697 232.238
7 Süleyman Demirel Üni. 334.530 350.278 228.903 226.217 232.186 232.535
8 Karadeniz Tek.Üni. 247.801 284.126 216.423 218.523 228.127 235.942
9 Çanakkale 18 Mart Üni. 226.228 233.151 238.688
10 Diyarbakır Dicle Üni. 337.913 342.233 228.483 227.219 236.148 247.725
11 Afyon Kocatepe Üni. 333.034 354.117 228.749 225.273 237.523 249.293
12 Zonguldak Bül. Ecevit Ü. 330.287 354.187 228.323 228.658 235.368 249.471
13 Konya Selçuk Üni. 284.212 323.196 228.142 228.896 237.368 249.826
14 Kütahya Dumlupınar Üni. 317.210 331.537 228.039 226.301 237.153 251.420
15 Muğla Sıtkı Koçman Üni. 318.197 316.180 227.637 303,826 237.389 251.579
16 Adana Çukurova Üni. 290.734 345.000 227.000 228.000 235.000 251.740
17 Malatya İnönü Üni. 330.544 359.445 227.222 225.511 235.554 251.811

Üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerine giren adayların sınavlarda elde ettikleri başarı sıraları incelendiğinde de farklı değerlendirmeler yapmak mümkündür. Maden mühendisliği bölümleri kontenjanlarının 1.710 olduğu 2010 yılında adayların başarı sıralarının daha yüksek olduğu, 2015 yılında kontenjanlar 1/3 oranında düşürülüp 602 olmasına rağmen adayların maden mühendisliği bölümlerine teveccüh etmeyerek daha düşük puanlarlar girmesi düşündürücüdür.

2010 ve 2015 yılı başarı sıraları değerlendirildiğinde en dikkati çeken durumun, İTÜ hariç en popüler programların yıllar içinde düşüş yaşamaları olarak gözükürken kontenjanların radikal bir şekilde düşürüldüğü 2012 yılından sonra birçok programda başarı sıralarının giderek arttığı noktasındadır. Genelin dışında kalan İTÜ’deki başarı sırası artışını da daha önce Türkçe ve İngilizce iki ayrı programda toplam 82 öğrenci alan üniversitenin 2012 yılından sonra sadece Türkçe bölümü ile faaliyet göstermesi olarak gösterilebilir.

Üniversitelerde kontenjan düşürülmesinin yaşandığı 2012 yılından sonra maden mühendisliği bölümlerindeki başarı sırası düşüşleri istikrarlı bir hal almasına rağmen YÖK’ün geçtiğimiz yıl aldığı bir kararla başarı sırası 250.000’den daha düşük olan adayların mühendislik programlarına yerleşemeyecek olmalarının da bu durumda oldukça büyük etkisi bulunmaktadır. Üç büyük kentte bulunan toplam 5 programa yerleştirilen adayların başarı sıralamaları farklılık gösterse de sıralamada daha sonra yer alan Anadolu üniversitelerinin maden mühendisliği bölümleri 232.000 ile 250.000 bandına sıkıştıkları görülmektedir. Bu durumu mühendislik programları tercih eden adayların seçeneksizlikten dolayı daha az tercih edilen maden mühendisliği bölümlerine yönelmeleri olarak açıklamak mümkündür.

Üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerinin giderek azalan kontenjanlarının aksine maden mühendisliği bölümlerinin başarı sıralamalarında belirgin bir gelişme görülmemektedir. YÖK’ün 2014 yılında yürürlüğe soktuğu aralarında mühendislik programlarını da kapsayan sınırlamaların ardından başarı sıralamasında ilk 250.000’e giremeyen adayların programlara yerleştirilmemesi maden mühendisliği bölümlerini de etkilemiştir. 2015 yılında 17 maden mühendisliği programının 7’si 250.000 barajından öğrenci almıştır.

Maden mühendisliği programlarının başarı sıralamalarındaki bu durumu diğer mühendislik programlarının gerilemesi ile birlikte kendisine farklı bir yer bulmuştur. Maden mühendisliği bölümleri 2010 yılında nerde ise üniversitelerin diğer bölümlerinden en kötü başarı sırası ile öğrenci kaydı yaparken, 2015 yılında bu durum biraz farklılık göstermiştir. Maden mühendisliği bölümleri Afyon Kocatepe Üniversitesi’nde Jeoloji Mühendisliğinden, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi’nde Adana Çukurova Üniversitesi’nde Ziraat (Tarım Ekonomisi) Mühendisliği’nden, İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi’nde Jeofizik Mühendisliği’nden, Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi’nde Ziraat Mühendisliği’nden, Hacettepe Üniversitesi’nde Jeoloji, Hidrojeoloji ve Fizik Mühendisliği’nden, İTÜ’nde Jeofizik ve Cevher Hazırlama Mühendisliği’nden, İstanbul Üniversitesi’nde Jeofizik, Orman, Orman Endüstrisi ve Ziraat (Su Ürünleri) Mühendisliği’nden, Trabzon Karadeniz Teknik Üniversitesi’nde Jeoloji ve Orman Mühendisliği’nden, Konya Selçuk Üniversitesi’nde Jeoloji, Ziraat Mühendisliği’nden ve Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi’nde Çevre (II. Öğretim), Jeoloji, Tekstil, Orman ve İmalat Mühendisliği’nden daha yüksek başarı sıralamaları ile öğrenci kabul edilmiştir.

Tekrar hatırlatmakta fayda var; YÖK’ün geçtiğimiz yıl aldığı bir kararla başarın sıralamasında ilk 250.000’nde yer alamayan adaylar mühendislik programlarına kayıt olamıyorlar. Bu nedenle 2015 yılındaki maden mühendisliği programlarının başarı sıralamaları bu noktada son bulmaktadır. Tablo-6 bu çerçevede değerlendirildiğinde 2010-15 başarı sıralamasındaki yükselişi YÖK’ün belirlediği sınırlandırmalar ile değerlendirmek gerekir. 2010 yılından bu yana artan ve azalan kontenjanlara paralel olarak ülkemizdeki 3 büyük kentte bulunan 5 maden mühendisliği programındaki başarı sıralamaları düşerken, diğer 12 maden mühendisliği programlarındaki başarı sıralamalarında yükselme söz konusudur.

Üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptıran öğrencilerin ikametgâh ettikleri kentler ve coğrafi bölgeler değerlendirildiğinde de (Tablo-7) ilginç sonuçlara rastlamaktayız. 2015 yılında maden mühendisliği bölümüne kayıt yaptıran adayların 211’i (% 37,3) ikametgah kentlerinde bulunan üniversitelere yerleşmişlerdir. 2010 yılında yapılan çalışmada yaşadıkları kentteki maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptıran öğrencilerin oranı % 25 (434)’dir. Bu oran ODTÜ’de % 69, Hacettepe’de % 66 ve İTÜ’de % 56’dır. Özellikle Ankara’da yaşayan adayların bulundukları kentten ayrılmak istememeleri gözlenilmektedir. Bulunduğu kentten en az adayın kayıt yaptırdığı üniversitelerimiz ise 11 kontenjanın sadece 1’ine yerleşen Afyon’da bulunmaktadır. Bu üniversiteleri % 12,1 ile İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi ve % 12,9 ile Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi takip etmektedir.

Tablo 7- 2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine yerleşen Adayların Geldikleri İller ve Coğrafi Bölgeler

Kontenjan Okul Kentinden Farklı Kentten Üç Büyük Kentten 10 Büyük Kentten Akdeniz D.Anadolu Ege G.D. Anadolu İç Anadolu Karadeniz Marmara
Ankara Orta Doğu Tek. Üni 52 36 16 42 43 4 0 4 1 37 1 5
İstanbul Teknik Üni. 41 23 18 27 30 2 1 5 0 2 2 29
Ankara Hacettepe Üni. 62 41 21 46 50 8 0 4 1 42 1 6
İstanbul Üni. 62 32 30 33 38 5 3 4 0 4 8 38
İzmir Dokuz Eylül Üni. 82 10 72 22 30 5 1 26 1 13 12 24
Eskişehir Osman Gazi Üni. 52 13 39 13 19 6 1 7 0 26 4 8
Süleyman Demirel Üni. 11 2 9 1 4 4 0 3 0 2 1 1
Trabzon Karadeniz Tek. 41 7 34 8 18 3 1 3 2 10 20 2
Çanakkale 18 Mart Üni. 21 4 17 4 4 0 1 7 1 4 2 6
Diyarbakır Dicle Üni. 26 9 2 0 1 1 1 0 9 0 0 0
Afyon Kocatepe Üni. 11 1 10 2 3 1 0 8 0 2 0 0
Zonguldak Bülent Ecevit Ü. 11 1 6 0 1 0 0 1 0 0 5 1
Konya Selçuk Üni. 26 5 21 8 14 0 2 4 1 16 2 1
Kütahya Dumlupınar Üni. 21 5 16 3 11 2 0 10 0 3 1 5
Muğla Sıtkı Koçman Üni. 31 4 27 13 16 1 0 13 1 3 4 9
Adana Çukurova Üni. 31 6 11 1 8 9 2 0 2 1 1 2
Malatya İnönü Üni. 21 12 5 2 3 0 12 0 0 2 2 1
TOPLAM 602 211 354 225 293 51 25 99 19 167 66 138

Üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine yerleşen öğrencilerin 225’i (% 39,8) üç büyük kentimizde yaşamaktadır. Bu oranlar Ankara’da bulunan iki üniversitede, ODTÜ’de % 80,7 ve Hacettepe’de % 74,1’dir. Bu ikiliyi İTÜ % % 65,8 ile takip etmektedir. Bu durumun aksine Diyarbakır Dicle Üniversitesi ve Zonguldak B.Ecevit Üniversitelerinde 3 büyük kentten hiç yerleşen yokken, bu durum Adana Çukurova Üniversitesi’nde sadece 1 öğrenci ile % 5,8’dir.

Benzer bir şekilde üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine yerleşen öğrencilerin 293’ü (% 51,8) aralarında İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Adana, Eskişehir, Trabzon, Samsun ve Konya’nın bulunduğu 10 büyük kentten gelmektedirler. Bu oranlar yine Ankara’da bulunan iki üniversitede, ODTÜ’de % 82,6 ve Hacettepe’de % 80,6’dir. Bu ikiliyi İTÜ % % 73,1 ile takip etmektedir. 10 büyük kentten en az öğrenci bulunduran üniversiteler ise % 9,1 ile Diyarbakır Dicle Üniversitesi, % 14,2 ile Zonguldak B.Ecevit Üniversitesi ve % 17,6 ile Malatya İnönü Üniversiteleridir.

Üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptıran öğrencilerin yaşadıkları coğrafi bölgelerimizi incelediğimizde; ilk olarak gözümüze çarpan adayların ağırlıklı olarak ikamet ettikleri adreslerdeki üniversiteleri seçmeleridir. Geçtiğimiz yıl programlara yerleşen 565 adaydan 311’i (% 55) kendi yaşadıkları coğrafi bölgede bulunan üniversitelere gitmeyi tercih etmişlerdir. Bulunduğu coğrafi bölgeden öğrenci alan üniversiteler arasında ise ilk sırada % 72,7 ile Afyon Kocatepe Üniversitesi, % 71,4 ile Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi ve % 71,1 ile ODTÜ yer almaktadır. Bulunduğu coğrafi bölgeden en az öğrenci alan üniversiteler ise % 31,7 ile İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi, % 33,3 ile Çanakkale 18 Mart Üniversitesi ve % 36,3 ile Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi yer almaktadır.

2015 yılında maden mühendisliği bölümlerine giriş yapan öğrencilerin 167’si (% 29,5) İç Anadolu Bölgesi’nden, 138’si (% 24,4) Marmara Bölgesi’nden, 99’u (% 17,5) Ege Bölgesi’nden, 66’sı (%11,6) Karadeniz Bölgesi’nden, 51’i (% 9,0) Akdeniz Bölgesi’nden, 25’i (% 4,4) Doğu Anadolu Bölgesi’nden ve 19’u (% 3,3) Güney Doğu Anadolu Bölgesi’nden gelmişlerdir.

Tablo 8- 2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine Yerrleşen Adayların Orta Öğrenim Okulları ve Lise Mezuniyet Yılları

YERLEŞENLERİN LİSE MEZUNİYET YILLARI ve DURUMLARI
LİSEDE OKUYOR MEZUN ÜNİVERSİTEDE OKUYOR ÜNİVERSİTE MEZUNU DİĞER 2015 2014 2013 2012 < 2012
1 Ankara Orta Doğu Tek. Üni. 39 7 5 1 0 40 5 2 1 4
2 İstanbul Teknik Üni. 22 16 3 0 0 22 16 1 1 1
3 Ankara Hacettepe Üni. 36 16 8 2 0 36 15 3 1 7
4 İstanbul Üni. 40 10 8 1 3 40 10 4 3 5
5 İzmir Dokuz Eylül Üni. 48 26 6 1 1 48 23 6 2 3
6 Eskişehir Osman Gazi Üni. 29 21 0 2 0 29 17 2 0 4
7 Süleyman Demirel Üni. 6 5 0 0 0 6 5 0 0 0
8 Trabzon Karadeniz Tek.Üni. 28 10 2 1 0 28 11 0 1 1
9 Çanakkale 18 Mart Üni. 10 8 2 1 0 11 7 1 0 2
10 Diyarbakır Dicle Üni. 1 4 3 3 0 1 0 2 3 5
11 Afyon Kocatepe Üni. 3 6 1 1 0 3 6 0 0 2
12 Zonguldak Bülent Ecevit Ü. 1 4 0 1 1 1 5 0 0 1
13 Konya Selçuk Üni. 9 13 3 0 1 9 12 2 2 1
14 Kütahya Dumlupınar Üni. 5 7 6 1 2 5 10 2 1 3
15 Muğla Sıtkı Koçman Üni. 16 7 5 1 2 16 7 5 1 2
16 Adana Çukurova Üni. 1 8 6 0 2 1 7 5 0 4
17 Malatya İnönü Üni. 2 8 6 1 0 2 5 5 0 5
TOPLAM 296 176 64 17 12 296 161 40 16 52

Üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptıran öğrencilerin orta öğretim profilleri değerlendirildiğinde yine farklı yaklaşımlar görülmektedir. 2015 yılında maden mühendisliğine kayıt yaptıran öğrencilerin 296’sı (% 52,4) lise son sınıf öğrencisi olduğu görülmektedir. Bu durumu 176 (% 31,2) öğrenci ile lise mezunu öğrenciler, 64 (% 11,3) ile üniversite öğrencisi olan adaylar, 17 (% 3,1) üniversite mezunu adaylar ve 12 (%2,1) öğrenci ile diğer grubu takip etmektedir.

2010 yılında yapılan çalışmada ise adayların öğrenim durumların oldukça farklı bir seyir izlemiştir. 2010 yılında maden mühendisliğine kayıt yaptıran öğrencilerin % 40,0’ı (695 aday) lise son sınıf öğrencisi olduğu görülmektedir. Bu durumu % 27,5 (470) öğrenci ile lise mezunu öğrenciler, % 4,5 (79) ile üniversite öğrencisi olan adaylar ve % 7,4 (128) öğrenci ile diğer grubu takip etmektedir.

Aynı kategoriye üniversite bazında bakıldığında da; bu yıl kayıt yaptıran maden mühendisliği bölümü öğrencilerinden sırası ile Orta Doğu Teknik Üniversitesi’ne 39 (% 75) lise son sınıf öğrencisi, Trabzon Karadeniz Teknik Üniversitesi’ne 28 (% 68,2) lise son sınıf öğrencisi ve İstanbul Üniversitesi’ne 40 (% 64,5) lise son sınıf öğrencisi kayıt yaptırmıştır. Bu durumun tersine olarak Adana Çukurova Üniversitesi 1 (% 5,8) lise son öğrencisi ile Diyarbakır Dicle Üniversitesi 1 (% 9,1) lise son öğrencisi ile ve Malatya İnönü Üniversitesi 2 (% 11,7) lise son öğrencisi ile takip etmiştir.

Tablo 9- 2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine Yerleşen Adayların Mezun Oldukları Lide Tipleri, Ortaöğretim Başarı Puanları ve Cinsiyetleri

LİSE GRUBU LİSE NOTU ve CİNSİYET
GENEL LİSE MESLEK LİSESİ ANADOLU LİSE ÖZEL LİSE FEN LİSESİ İMAM HATİP DİĞER ORTALAMA OBP ORTALAMA DİP. NOTU KADIN ERKEK
1 Ankara Orta Doğu Tek. 4 5 33 3 1 0 6 412,443 82,5 16 36
2 İstanbul Teknik Üni. 4 6 26 4 1 0 0 387,954 77,6 10 31
3 Ankara Hacettepe Üni. 14 1 33 9 0 0 5 378,251 75,7 14 48
4 İstanbul Üni. 16 6 31 7 0 0 2 349,174 69,8 6 56
5 İzmir Dokuz Eylül Üni. 23 13 39 3 0 2 0 354,363 70,9 7 75
6 Eskişehir Osman Gazi 15 10 23 3 0 0 0 348,428 69,7 9 43
7 Süleyman Demirel Üni. 1 2 7 0 0 1 0 341,522 68,3 0 11
8 Trabzon Karadeniz Tek. 12 5 20 2 0 0 2 342,185 68,4 3 38
9 Çanakkale 18 Mart Üni. 7 5 9 0 0 0 0 342,892 68,6 3 18
10 Diyarbakır Dicle Üni. 11 0 0 0 0 0 0 358,977 71,8 3 8
11 Afyon Kocatepe Üni. 3 4 3 0 1 0 0 332,524 66,5 1 10
12 Zonguldak Bülent Ecevit 2 0 4 0 0 0 0 310,678 62,1 2 5
13 Konya Selçuk Üni. 7 8 11 0 0 0 1 331,753 66,4 1 25
14 Kütahya Dumlupınar Üni. 8 4 9 0 0 0 0 326,350 65,3 2 19
15 Muğla Sıtkı Koçman Üni. 9 4 14 3 0 0 1 330,048 66,0 1 30
16 Adana Çukurova Üni. 10 0 5 1 0 0 0 330,073 66,0 2 15
17 Malatya İnönü Üni. 11 0 2 0 0 0 4 313,214 62,6 0 17
TOPLAM ve ORTALAMA 157 73 269 35 3 3 21 346,519 69,3 80 485

Üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptıran öğrencilerin orta öğretimden mezuniyet yılları incelendiğinde, en çok 2015 yılı mezunu olan lise son öğrencilerinin 296 (% 52,4) kayıt yaptırdığını görmekteyiz. Bu durumu sırası ile 2014 yılı mezunları 161 (%25,5), 2013 yılı mezunları 40 (% 7,1) ve 2012 yılı mezunları 16 (% 2,8) ile takip etmektedir. Orta öğretim (lise) mezuniyet yılı 2012’den daha küçük olanların sayısı ise 52 (% 9,2)’dir.

Yine, üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptıran öğrencilerin orta öğretim profilleri değerlendirildiğinde, öğrencilerin çoğunun 269 (% 47,9) Anadolu Lisesi mezunu oldukları görülmektedir. Bu durumu 157 (% 27,9) ile normal liseler, 73 (% 13,0) ile meslek liseleri, 35 (% 6,2) ile özel liseler ve 21 (% 3,7) ile diğer liseler takip etmektedir. Bu grupların dışında 4 (% 0,7) öğrenci ile fen lisesi mezunları ve 3 (% 0,5) öğrenci ile imam hatip lisesi mezunları da yer almaktadır.

Bu kategoride 2010 yılındaki rakamları da incelemek gerekir. 2010 yılında üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümüne kayıt yaptıran adayların % 20,2’si (351) Anadolu Lisesi mezunudur. Bu rakam 2015 yılında % 237 oranında artmıştır. Genel liselerden mezun olan adayların oranı ise % 57,3 (995)’dir. Özel liselerden mezun olan adayların oranı % 10,3 (179), fen liselerinden mezun olan adayların oranı % 0,4 (7) ve diğer orta öğretim kurumlarından mezun olanların oranı da % 11,8 (205)’dir.

Orta öğretimde seçme sınavı ile girilen Anadolu Lisesi öğrencilerinin yerleştiği programlar değerlendirildiğinde; Isparta Süleyman Demirei Üni. 7 (% 63,6) öğrenci ile oransal olarak en fazla Anadolu lisesi mezununu barındırmaktadır. Bu programı çok yakın oranlarla ODTÜ 33 (% 63,4) öğrenci ve İTÜ 26 (%63,4) öğrenci ile takip etmektedir. Bu yıl en az Anadolu lisesi öğrencisinin kayıt yaptırdığı programlar ise sırası ile Malatya İnönü Üniversitesi 2 (% 11,7) öğrenci, Afyon Kocatepe Üniversitesi 3 (% 27,2) öğrenci ve Adana Çukurova Üniversitesi 5 (%29,4) öğrenci ile takip etmektedir.

Üniversite giriş sınavlarında öğrencilerin sınavlardan aldıkları puanların dışında orta öğretimde elde ettikleri başarı puanları (not ortalamaları) da eklenilmektedir. YGS ve LYS sınavlarında toplam 500 puan üzerinden sınav sonucu belirlenirken, öğrencilerin 4 yıl boyunca orta öğretimde aldıkları karne notlarının ağırlıklı ortalamaları 60 puan üzerinden hesaplanarak yerleştirme puanı üzerine eklenmektedir. Yukarıdaki tabloda üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptıran öğrencilerin orta öğretim başarı puanları değerlendirildiğinde; 100 başarı puanı üzerinden öğrencilerin ortalama 69,3 not ortalaması aldıkları görülmektedir. Öğrencilerin lisedeki başarı sıralamaları üniversite sınavındaki başarılarına da yansımış olmalı ki, başarı sıralamasında ilk üç sırada yer alan ODTÜ 82,5, İTÜ 77,6 ve Hacettepe 75,7 Üniversiteleri ilk üç sırada yer almaktadır. Lise başarı puanları en düşük olan üniversiteler ise Zonguldak Bülent Ecevit Üni. 62,1, Malatya İnönü Üni. 62,6 ve Adana Çukurova Üni. 66,0 olarak sıralanmaktadır.

Tablodaki son sütunlarda yer alan kadın ve erkek öğrencilerle ilgili değerlendirmede, bu yıl üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptıran öğrencilerin sadece 80’inin (%14,2) kadın öğrenci olduğu 485’inin (%85,8) erkek öğrenci olduğu görülmektedir. Oransal olarak en çok kadın öğrenci ODTÜ’de 16 (% 30,7) kadın öğrenci, Diyarbakır Dicle Üniversitesi 3 (%27,2) kadın öğrenci ve İTÜ 10 (% 24,3) kadın öğrenci ile bulunmaktadır. Bu yıl kayıt yaptıranlar arasında en az kadın öğrenci bulunduran bölümlerse hiç kadın öğrencinin kayıt olmadığı Isparta Süleyman Demirel ve Malatya İnönü Üniversiteleri ile sadece 1 kadın öğrencinin kayıt yaptırdığı Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesidir.

Maden mühendisliğine kayıt yaptıran adayların cinsiyetleri 2010 yılında yapılan çalışmada da ele alınmıştır. 2010 yılındaki çalışmada bölümlere yerleşen öğrencilerin % 14,0’ı (244 öğrenci) kadın öğrenci olduğu görülmektedir. Bu oran 2015 yılındaki oranla bire bir örtüşmektedir.

Tablo 10- 2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine Yerleşen Adayların YGS ve LYS Sınavlarındaki Başarı Durumları

YERLEŞENLERİN YGS ve LYS NETLERİ
TÜRÇE (40) SOSYAL (40) MATEMATİK (40) FEN (40) MATEMATİK (50) GEOMETRİ (30) FİZİK (30) KİMYA (30) BİYOLOJİ (30)
1 Ankara Orta Doğu Tek. 23,3 9,9 25,8 25,8 24,3 13,0 14,2 17,0 16,8
2 İstanbul Teknik Üni. 23,6 11,3 23,5 22,8 22,4 10,9 11,9 13,4 14,2
3 Ankara Hacettepe Üni. 20,1 8,7 19,2 18,1 16,4 8,2 8,8 10,5 11,7
4 İstanbul Üni. 19,6 9,6 15,2 13,1 12,5 5,2 5,8 7,2 9,0
5 İzmir Dokuz Eylül Üni. 18,6 8,9 12,2 11,0 11,7 4,0 5,5 6,6 8,4
6 Eskişehir Osman Gazi 18,7 8,2 12,9 10,4 10,6 4,5 5,7 6,9 7,0
7 Süleyman Demirel Üni. 18,6 9,5 10,1 10,9 8,8 5,6 4,4 6,4 7,5
8 Trabzon Karadeniz Tek. 19,2 9,7 10,6 10,9 8,9 4,6 5,8 6,1 7,2
9 Çanakkale 18 Mart Üni. 17,5 10,2 11,1 10,5 9,6 3,3 4,4 5,6 8,1
10 Diyarbakır Dicle Üni. 13,4 6,3 14,6 8,6 13,7 4,2 4,8 6,3 7,1
11 Afyon Kocatepe Üni. 16,3 8,4 13,2 8,6 11 2,8 4,3 4,8 7,8
12 Zonguldak Bülent Ecevit 19,6 9,4 10,2 8,1 8,1 3,8 4,3 5,8 6,9
13 Konya Selçuk Üni. 19,7 10,5 10,7 9,6 8,7 2,7 5,1 4,9 7,0
14 Kütahya Dumlupınar Üni. 17,6 11,0 12,1 7,9 9,3 4,4 5,3 5,6 6,2
15 Muğla Sıtkı Koçman Üni. 18,3 9,8 10,4 10,7 8,8 3,0 4,5 6,3 7,5
16 Adana Çukurova Üni. 16,1 8,9 11,2 9,0 9,0 2,7 4,5 7,3 8,0
17 Malatya İnönü Üni. 19,4 8,8 9,8 11,4 9,4 2,7 5,0 5,6 7,3
ORTALAMA 18,80 9,35 13,69 12,20 11,95 5,03 6,13 7,42 8,68

Bilindiği gibi üniversite yerleşme sınavları iki basamaklı yapılmaktadır. Her yıl Mart ayında yapılan YGS sınavında tüm adaylara 40’ar sorudan oluşan YGS sınavı uygulanmakta, haziran ayında da mühendislik programlarını seçen adaylara 30’ar soruluk Geometri, Fizik, Kimya, Biyoloji ve 50 sorudan oluşan Matematik sınavına tabi tutulmaktadır. Bu değerlendirme ışığında toplam 330 soruluk üniversite sınavında 93,3 soruya doğru yanıt veren bir öğrenci üniversitelerimizin ortalama bir maden mühendisliği bölümüne girebilmiştir. 330 sorudan 93,3 soruya doğru yanıt vermek, % 28,2’lik bir başarıya karşılık gelmektedir. Bu oran 2015 yılı içinde öğrenci kaydeden 17 program için ortalama bir rakamdır. Bu oran matematik ve fen sınavlarında % 26,1’e kadar düşmektedir.

Üniversite sınavlarında en başarılı olan maden mühendisliği bölümleri sırası ile 330 sorudan 170,1’ini (% 51,5) doğru yapan ODTÜ, 154’ünü (% 46,6) doğru yapan İTÜ ve 121,7’sini (% 36,8) doğru yapan Hacettepe Üniversitesi öğrencileridir. Başarı sıralamasında sonlarda yer alan bölümler de, 330 sorudan 76,21’sini (% 23,1) doğru yapan Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, 76,7’sini (% 23,2) doğru yapan Adana Çukurova Üniversitesi ve 77,2’sini (% 23,4) doğru yapan Afyon Kocatepe Üniversiteleridir.

Kısacası; üniversite sınavında % 23,1 başarı ortalamasına sahip olan bir aday maden mühendisliği bölümüne yerleşebilmektedirler. Bu oran matematik ve fen derslerinde % 18,8’e kadar düşmektedir. Geçtiğimiz yıl YÖK tarafından alınan bir kararla, başarı sıralamasında 250.000’den daha düşük başarı sırası elde eden adayların mühendislik programlarına yerleştirilmeyeceği ve maden mühendisliği bölümlerinde boş kontenjanların da bulunması göz önüne alındığında durumun vahameti daha da anlaşılabilir.

Tablo 11- 2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine Yerleşen Adayların YGS ve LYS Puanları ile Başarı Sıralamaları

ORTALAMA EN DÜŞÜK LYS PUAN ve SIRASI
PUAN

YGS 1

BAŞARI SIRASI PUAN

YGS 1

BAŞARI SIRASI En Düşük Puan En Yüksek Puan LYS (MF-4) En Düşük Başarı Sırası
1 Ankara Orta Doğu Tek. 341,784 65.000 283,380 133.869 352,401 385,397 61.631
2 İstanbul Teknik Üni. 323,007 87.315 268,863 172.727 325,229 368,598 84.106
3 Ankara Hacettepe Üni. 281,481 155,031 233,919 278,072 274,437 332,662 143.086
4 İstanbul Üni. 249,733 236.934 204,167 433.557 240,588 303,546 204.686
5 İzmir Dokuz Eylül Üni. 226,363 325.024 185,338 601.696 233,134 279,035 221.724
6 Eskişehir Osman Gazi 225,778 328.992 192,294 552.658 228,601 283,633 232.238
7 Süleyman Demirel Üni. 217,259 365.851 186,990 583.776 228,462 246,206 232.535
8 Trabzon Karadeniz Tek. 224,466 334.072 186,794 585.869 226,833 287,279 235.942
9 Çanakkale 18 Mart Üni. 220,039 362.197 190,425 548.877 225,367 242,198 238.688
10 Diyarbakır Dicle Üni. 213,564 427.125 174,514 743,963 218,039 311,546 247.725
11 Afyon Kocatepe Üni. 220,524 367.634 188,949 563.569 213,887 257,741 249.293
12 Zonguldak Bülent Ecevit 212,780 396.883 188,281 570.329 213,021 230,071 249.471
13 Konya Selçuk Üni. 220,357 356.334 184,777 607.996 211,253 254,390 249.826
14 Kütahya Dumlupınar Üni. 216,554 387.451 188,318 569.949 202,301 336,395 251.420
15 Muğla Sıtkı Koçman Üni. 217,628 374.836 176,983 707.386 201,137 265,527 251.579
16 Adana Çukurova Üni. 218,514 363.498 194,998 506,614 199,269 253,450 251.740
17 Malatya İnönü Üni. 219,303 360.903 197,290 487.220 197,401 264,941 251.811
TOPLAM ve ORTALAMA 247,822 262.674 207,561 387.760 245,523 299,995 191.076

Daha öncede ifade ettiğim gibi, üniversite seçme ve yerleştirme sınavı YGS ve LYS olmak üzere iki basamakta yapılmaktadır. İlk sınav olan YGS’de tüm adaylar aldıkları puana göre bir sıralamaya tabi tutulurken, LYS sınavında adaylar sadece girmek istedikleri bölümlerin sınavına girmektedirler. Dolayısıyla tüm adayların aynı sınava tabi tutuldukları YGS sınavındaki sıralamanın başarı sıralaması açısından bizlere daha sağlıklı bilgiler vereceğini düşünüyorum.

Yukarıdaki tabloda üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptıran öğrencilerin YGS ortalamaları ve YGS sınavında elde ettikleri en düşük başarı sıralaması 302.364 olan bir öğrenci 17 programdan birine yerleşmiştir. Yani geçtiğimiz yıl üniversite sınavına giren 1.973.000 öğrenciden maden mühendisliğine yerleşenlerin ortalama başarı sıraları 302.364’dür. Maden mühendisliği bölümlerine giren son öğrencilerin başarı sıralaması ortalamalarına bakıldığında ise 418.882 olan öğrencinin kayıt yaptırabildiğini görüyoruz. Bu başarı sırası Diyarbakır Dicle Üniversitesinde 743.963’e kadar düşmektedir. Özetlemek gerekirse yaklaşık 2 milyon öğrenci arasında başarı sırası 743.000 olan bir aday maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptırabilmektedir.

Bilindiği gibi kamuoyu tarafından üniversite programlarına yerleştirilirken LYS sınavında elde edilen başarı sıraları dikkate alınmaktadır. Sadece matematik ve fen sorularının yer aldığı LYS sınavında elde edilen başarılara bakıldığında ise maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptıran 565 öğrencinin ortalama başarı sırası 215.147’dir. Mühendislik programlarına 250.000’den daha kötü başarı sırası elde eden öğrencilerin kayıt yaptırmadığı değerlendirildiğinde, Afyon Kocatepe, Zonguldak Bülent Ecevit, Konya Selçuk, Kütahya Dumlupınar, Muğla Sıtkı Koçman, Adana Çukurova ve Malatya İnönü Üniversite taban başarı sıraları bu limit değerlere denk gelmektedir.

LYS başarı sıralamaları göz önüne alındığında, ilk 100.000’lik dilimden öğrenci kabul eden sadece ODTÜ ve İTÜ bulunmaktadır. 100-200.000 diliminde öğrenci alan tek üniversitemizde Hacettepe Üniversitesidir. Geriye kalan toplam 14 maden mühendisliği bölümleri ise 200.000 ile alt sınır olan 250.000 diliminde öğrenci kabul etmektedir. Ayrıca tüm bölümlerdeki kayıt yaptıran öğrencileri puanları göz önüne alındığında sadece 172 adayın LYS başarı puanının 200.000’den daha düşük olduğu geriye kalan 393 öğrencinin başarı sıralamalarının 200-250.000 bandına yığıldığı görülmektedir.

Tablo 12- 2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerinin Tercih Edilme Durumları

TERCİH EDİLME İSTATİSTİKLERİ
TOPLAM TERCİH BİR KONTENJANA TALİP OLAN ADAY SAISI ORTALAMA TERCİH EDİLME SIRASI BİRNCİ SIRADA TERCİH EDEN İLK ÜÇ SIRADA TERCİH EDİLME İLK DOKUZ SIRADA TERCİH EDİLME
Ankara Orta Doğu Tek. 600 11,5 9,8 47 124 350
İstanbul Teknik Üni. 526 12,8 10,6 28 95 286
Ankara Hacettepe Üni. 652 10,5 10,8 49 139 347
İstanbul Üni. 639 10,3 12,5 32 80 286
İzmir Dokuz Eylül Üni. 792 9,07 14,1 38 99 258
Eskişehir Osman Gazi 686 13,2 13,9 8 54 232
Süleyman Demirel Üni. 253 23,0 15,3 3 8 76
Trabzon Karadeniz Tek. 405 9,9 14,8 10 27 130
Çanakkale 18 Mart Üni. 440 21,0 15,2 4 22 112
Diyarbakır Dicle Üni. 76 2,9 13,9 0 3 25
Afyon Kocatepe Üni. 158 14,4 15,1 13 44 247
Zonguldak Bülent Ecevit 110 10,0 17,4 0 0 17
Konya Selçuk Üni. 246 9,5 15,3 4 11 77
Kütahya Dumlupınar Üni. 167 8,0 15,6 1 12 51
Muğla Sıtkı Koçman Üni. 150 4,8 14,6 5 14 49
Adana Çukurova Üni. 165 5,3 15,5 3 7 43
Malatya İnönü Üni. 115 5,5 14,4 4 6 35
TOPLAM ve ORTALAMA 6.180 10,6 14,0 249 745 2.621

Yükseköğretim Kurulu (YÖK), tercih sayısını 30’dan 24’e düşürdü. Bilinçli tercih yapılmasını sağlamak amacıyla getirilen bu değişiklik, adayların açıkta kalma endişesiyle tercih yapıp, sonradan vazgeçmelerini engellemeyi de hedefliyor. Geçtiğimiz yıl üniversitelerimizde yer alan 17 maden mühendisliği bölümleri toplam 6.180 kez tercih edilmiş. Bu rakam her bir maden mühendisliği programının ortalama 363 kez tercih edildiği ve mevcut kontenjanlar göz önüne alındığında ise bir kontenjana ortalama 10,6 adayın talip olduğu anlamını taşımaktadır. Adayların tercih sıralamalarında en çok rağbet edilen bölümün Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi olduğu görülmektedir. Bir kontenjana talip olan aday sayıları göz önüne alındığında bu üniversitemizi sırası ile Çanakkale 18 Mart Üni. ve Afyon Kocatepe Üni. takip etmektedir. Bir kontenjana talip olan adaylar göz önüne alındığında en az tercih edilen programlar sıra ile Diyarbakır Dicle, Muğla Sıtkı Koçman ve Adana Çukurova üniversiteleridir.

2010 yılında yapılan çalışmada maden mühendisliği bölümlerine yerleşen 1.737 adayın toplam 18.170 tercihte bulunduğu görülmektedir. 2010 yılında da maden mühendisliği bölümlerinde bulunan bir kontenjana talip olan aday sayısı da 2015 yılındaki ile bire bir örtüşür şekilde 10,2 olarak gerçekleşmiştir.

2015 yılında üniversitelere yerleşmek isteyen adaylar en fazla 24 tercih yapabilmektedir. Bu 24 tercih arasında geçtiğimiz yıl işaretlenen maden mühendisliği bölümlerine ait bu 6.180 tercih ortalama olarak 14. sırada yer almıştır. Bu durum 2010 yılında yapılan çalışmada 15,1 olarak gerçekleşmiştir. Adayların üniversitelerin maden mühendisliği programlarını ortalama tercih etme sırası ODTÜ’de 9,8, İTÜ’de 10,6 ve Hacettepe’de 10,8 ile ilk sıralardadır. Bu durumun tersi olarak daha alt sıralarda tercih edilen bölümlerse Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, Kütahya Dumlupınar Üniversitesi ve Adana Çukurova Üniversiteleridir.

Tablo 13- 2015’de Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Tercih Edilme İstatistikleri

TOPLAM TERCİH 1 2 3 4 5 6 7 8 9 <10
1 Ankara Orta Doğu Tek. 600 47 40 37 31 49 47 35 29 35 250
2 İstanbul Teknik Üni. 526 28 44 23 39 39 20 42 28 23 240
3 Ankara Hacettepe Üni. 652 49 46 44 26 42 37 46 30 27 305
4 İstanbul Üni. 639 32 26 22 39 43 26 35 26 19 371
5 İzmir Dokuz Eylül Üni. 792 38 27 34 24 29 36 23 24 23 534
6 Eskişehir Osman Gazi 686 8 26 20 28 31 39 31 20 29 454
7 Süleyman Demirel Üni. 253 3 1 4 10 8 13 12 13 12 177
8 Trabzon Karadeniz Tek. 405 10 6 11 18 10 17 16 18 24 275
9 Çanakkale 18 Mart Üni. 440 4 7 11 13 20 11 16 19 11 328
10 Diyarbakır Dicle Üni. 76 0 2 1 3 2 3 3 3 8 31
11 Afyon Kocatepe Üni. 158 2 2 3 8 6 6 5 3 4 119
12 Zonguldak Bülent Ecevit 110 0 3 0 3 1 5 0 2 3 93
13 Konya Selçuk Üni. 246 4 3 4 5 16 10 14 9 12 169
14 Kütahya Dumlupınar Üni. 167 1 2 9 3 8 6 8 8 6 116
15 Muğla Sıtkı Koçman Üni. 150 5 1 8 6 7 8 3 6 5 101
16 Adana Çukurova Üni. 165 3 2 2 8 5 7 5 6 5 122
17 Malatya İnönü Üni. 115 4 1 1 4 5 3 4 6 7 80
TOPLAM ve ORTALAMA 6.180 289 239 234 268 316 294 298 250 253 3765

Geçtiğimiz yıl üniversitelerimizde yer alan 17 maden mühendisliği bölümleri toplam 6.180 kez tercih edilmiştir. 24 tercih arasında maden mühendisliği programlarını ilk sırada işaretleyen aday toplamı 249 ( % 4,1)’dir. Bu rakamlara bölümler temelinde bakıldığında en çok ilk sırada tercih edilen program 49 (% 7,5) adet ile Hacettepe, 47 (% 7,8) adet ile ODTÜ ve 38 (% 4,8) adet ile İzmir Dokuz Eylül üniversiteleridir. Hiçbir aday Diyarbakır Dicle Üniversitesi ve Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitelerine ilk sırada yer vermez iken Kütahya Dumlupınar Üniversitesi’ni sadece 1 aday ilk sırasında tercih etmiştir.

Üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerini tercih formlarının ilk üç sırasında tercih eden aday sayısı toplam 745 (% 12,0)’dır. İlk üç sırada en çok tercih edilen bölümler sırası ile Hacettepe 139 (% 21,3), ODTÜ 124 (% 20,6) ve İzmir Dokuz Eylül 99 (% 12,5)’dir. İlk üç sırada en az tercih edilen programlar ise hiçbir adayın tercih etmediği Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, sadece 3 adayın tercih ettiği Diyarbakır Dicle Üniversitesi ve 6 adayın tercih ettiği Malatya İnönü Üniversiteleridir. Maden mühendisliği programlarını ilk 9 tercihi arasında yer veren aday sayısı 2.621 (% 42,4)’dür. İlk dokuz sırada en çok tercih edilen bölümler sırası ile ODTÜ 350 (% 58,3), Hacettepe 347 (% 53,2) ve İTÜ 286 (% 54,3)’dir. İlk dokuz sırada en az tercih edilen programlar ise sadece 17 (% 15,4) adayın talip olduğu Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, 25 (% 32,8) adayın tercih ettiği Diyarbakır Dicle Üniversitesi ve 35 (% 30,4) adayın tercih ettiği Malatya İnönü Üniversiteleridir.

2010 yılında yapılan çalışmada da adayların tercih eğilimlerine yer verilmiştir. 2010 yılında üniversitelerin maden mühendisliği programlarını ilk sırada tercih eden aday sayısı 483 (% 2,3)’dür. Maden Mühendisliği programlarını ilk üç sırada tercih eden aday sayısı 1.550 (% 8,2) ve ilk on sırada tercih eden aday sayısı 5.889 (33,0)’dır. 2010 ve 2015 yılı rakamları karşılaştırıldığında ise bu üç kategoride de adayların giderek artan bir oranda maden mühendisliği programlarına tercihlerinde daha üst sıralarda yer verdiği görülmektedir.

Üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerini tercih ettikten sonra bu bölümleri kazanarak kayıt yaptıran öğrencilerin toplam 71’i (% 12,5) ilk sırada tercih ettikleri maden mühendisliği bölümüne yerleşmişlerdir. Bu oran 2010 yılında yapılan çalışmada % 5,4 (108 aday) olarak gerçekleşmiştir. Üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine ilk tercihlerinde yerleşenler arasında Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi 3 (% 27,2) öğrenci ile Malatya İnönü Üniversitesi 4 (% 23,5) öğrenci ile ve İstanbul Üniversitesi 12 (%19,3) öğrenci ile gelmektedir. Bu kategoride ilk tercihlerine hiçbir öğrenci yerleşmeyen Diyarbakır Dicle, Zonguldak Bülent Ecevit ve Afyon Kocatepe Üniversiteleri bulunmaktadır.

Yine benzer olarak üniversitelerin maden mühendisliği bölümünü tercih ederek ilk üç tercihi içinde yer alan bu bölümlere yerleşen öğrenci sayısı da, 251 (% 44,4)’dür. Bu oran 2010 yılında yapılan çalışmada % 15 (288 aday) olarak gerçekleşmiştir. Üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine ilk üç tercihlerinde yerleşenler arasında üst sıralarda Kütahya Dumlupınar Üniversitesi 9 (% 42,8) öğrenci ile İTÜ 16 (% 39,30) öğrenci ile ve Hacettepe Üniversitesi 23 (% 37,1) öğrenci ile bulunmaktadır. Bu kategoride ilk üç tercihi içinde en düşük yerleşme oranına sahip programlar ise Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi 0 öğrenci ile Afyon Kocatepe Üniversitesi 1 (% 9,1) öğrenci ile ve Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi 8 (% 15,3) öğrenci ile bulunmaktadır. Üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine ilk 10 tercihi içinde bu bölümlere yerleşen öğrenci sayısı da, 393 (% 69,5)’dir. Bu oran 2010 yılında yapılan çalışmada % 48 (860 aday) olarak gerçekleşmiştir. Üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine ilk 10 tercihlerinde yerleşenler arasında üst sıralarda İTÜ 35 (% 85,3) öğrenci ile Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi 9 (% 81,8) öğrenci ile ve Afyon Kocatepe Üniversitesi 9 (% 81,8) öğrenci ile yer almaktadır. Bu kategoride ilk üç tercihi içinde en düşük yerleşme oranına sahip programlar ise Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi 1 (% 14,2) öğrenci ile Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi 16 (% 51,6) öğrenci ile ve Çanakkale 18 Mart Üniversitesi 11 (% 52,3) öğrenci ile bulunmaktadır.

Tablo 14- 2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine Yerleşen Adayların Tercih İstatistikleri

YERLEŞENLERİN TERCİH SIRASI
TOPLAM TERCİH YERLEŞEN SAYISI İLK TERCİH OLARAK YERLEŞEN İLK ÜÇ TERCİH OLARAK YERLEŞEN SAYISI İLK ON TERCİH OLARAK YERLEŞEN SAYISI ORTALAMA KAÇINCI SIRADA YERLEŞTİĞİ
1 Ankara Orta Doğu Tek. 600 52 3 12 41 7,8
2 İstanbul Teknik Üni. 526 41 6 16 35 6,4
3 Ankara Hacettepe Üni. 652 62 7 23 48 6,8
4 İstanbul Üni. 639 62 12 21 46 7,3
5 İzmir Dokuz Eylül Üni. 792 82 12 26 54 8,4
6 Eskişehir Osman Gazi 686 52 2 8 30 10,5
7 Süleyman Demirel Üni. 253 11 3 4 9 7,5
8 Trabzon Karadeniz Tek. 405 41 7 12 30 7,4
9 Çanakkale 18 Mart Üni. 440 21 2 4 11 11,4
10 Diyarbakır Dicle Üni. 76 11 0 2 7 10,6
11 Afyon Kocatepe Üni. 158 11 0 1 9 8,5
12 Zonguldak Bülent Ecevit 110 7 0 0 1 14,7
13 Konya Selçuk Üni. 246 26 4 6 18 8,4
14 Kütahya Dumlupınar Üni. 167 21 1 9 16 7,5
15 Muğla Sıtkı Koçman Üni. 150 31 5 8 16 10,4
16 Adana Çukurova Üni. 165 17 3 4 12 8,4
17 Malatya İnönü Üni. 115 17 4 5 10 10,2
TOPLAM ve ORTALAMA 6.180 565 71 251 465 8,9

Bu rakamlar 2010 ve 2015 yılları arasında değerlendirildiğinde adayların maden mühendisliği bölümlerini giderek daha üst sıralarda tercih ettiklerini göstermektedir. Maden mühendisliği bölümlerine yerleşen adayların ilk sırada yazdıkları tercihlerine yerleşme oranı 2010’da % 5,4’den 2015’de % 12,5’e, ilk üç sırada yazdıkları tercihlere yerleşme oranı 2010’da % 15,0’dan 2015’de % 44,4’e ve ilk on sırada yazdıkları tercihlere yerleşme oranı 2010’da % 48,0’dan 2015’de % 69,5’e çıkmıştır. Tercih sıralamalarındaki bu artış oldukça dikkate değerdir.

Yukarıdaki tablonun son sütununda da üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine yerleşen öğrencilerin ortalama kaçıncı sıradaki tercihlerine yerleştiğine dairdir. Bu sütunun ağırlıklı ortalaması 8,9’dur. Yani öğrenciler maden mühendisliği programlarına yerleşirken ortalama 9. tercihlerine yerleşmişlerdir. Maden mühendisliği bölümlerini üst sıralarda tercih ederek yerleşen adayların tercih ettikleri bölümler sırası ile İTÜ 6,4. sırada, Hacettepe 6,8. sırada ve İstanbul 7,3. sırada Üniversiteleridir. Maden mühendisliği bölümlerine daha alt sıralarda yer vererek yerleşen öğrenciler de sırası ile Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi 14,,7. sırada, Çanakkale 18 Mart Üniversitesi 11,4. sırada ve Diyarbakır Dicle Üniversitesi 10,6. sırada bulunmaktadır.

Tablo 15- 2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine Yerleşen Adayların Tercih Durumları

TOPLAM YERLEŞEN 1 2 3 4 5 6 7 8 9 <10
1 Ankara Orta Doğu Tek. 52 3 5 4 4 8 6 4 1 3 14
2 İstanbul Teknik Üni. 41 6 6 4 4 2 1 4 3 3 8
3 Ankara Hacettepe Üni. 62 7 7 9 6 5 7 3 3 1 14
4 İstanbul Üni. 62 12 7 2 4 7 4 2 4 2 18
5 İzmir Dokuz Eylül Üni. 82 12 4 10 6 5 6 2 3 5 39
6 Eskişehir Osman Gazi 52 2 5 1 5 2 6 1 0 5 25
7 Süleyman Demirel Üni. 11 3 0 1 2 0 1 2 0 0 2
8 Trabzon Karadeniz Tek. 41 7 2 3 4 4 2 1 3 4 11
9 Çanakkale 18 Mart Üni. 21 2 0 2 1 1 0 0 0 3 12
10 Diyarbakır Dicle Üni. 11 0 1 1 1 1 0 1 0 1 5
11 Afyon Kocatepe Üni. 11 0 0 1 3 1 1 0 1 1 3
12 Zonguldak Bülent Ecevit 7 0 0 0 1 0 0 0 0 0 6
13 Konya Selçuk Üni. 26 4 0 2 2 1 3 3 0 1 7
14 Kütahya Dumlupınar Üni. 21 1 2 6 1 1 2 2 0 1 5
15 Muğla Sıtkı Koçman Üni. 31 5 1 2 2 2 2 1 0 1 15
16 Adana Çukurova Üni. 17 3 0 1 3 2 1 0 1 1 5
17 Malatya İnönü Üni. 17 4 1 0 2 1 0 1 0 1 7
TOPLAM ve ORTALAMA 565 71 41 49 51 43 42 27 19 33 196

Tablo-15’de ise 2015 yılında üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerine yerleşen öğrencilerin bu bölümlere kaçıncı tercihlerinde yerleştikleri verilmiştir. Tabloya göre maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptıran 565 öğrenciden sadece 71’i (% 12,5) ilk tercihlerinde mevcut olan maden mühendisliği bölümüne yerleşmişlerdir.

Tablo 16-2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine Yerleşen Adayların Tercih Kullanma Eğilimleri

YERLEŞENLERİN TERCİH KULLANMA EĞİLİMLERİ
TOPLAM TERCİH YERLEŞEN YERLEŞENLERİN TOPLAM TERCİH HAKKI KULLANILAN TERCİH BOŞ BIRAKILAN TERCİH YERLEŞENLER ORTALAMA KAÇ TERCİH KULLANMIŞ
1 Ankara Orta Doğu Tek. 600 52 1560 712 848 14
2 İstanbul Teknik Üni. 526 41 1200 538 662 13
3 Ankara Hacettepe Üni. 652 62 1860 824 1036 13
4 İstanbul Üni. 639 62 1860 911 949 15
5 İzmir Dokuz Eylül Üni. 792 82 2460 1472 988 18
6 Eskişehir Osman Gazi 686 52 1560 917 643 18
7 Süleyman Demirel Üni. 253 11 330 144 186 13
8 Trabzon Karadeniz Tek. 405 41 1230 736 494 18
9 Çanakkale 18 Mart Üni. 440 21 630 421 209 20
10 Diyarbakır Dicle Üni. 76 11 330 155 175 14
11 Afyon Kocatepe Üni. 158 11 330 209 121 19
12 Zonguldak Bülent Ecevit 110 7 210 201 9 29
13 Konya Selçuk Üni. 246 26 780 556 224 21
14 Kütahya Dumlupınar Üni. 167 21 630 383 247 18
15 Muğla Sıtkı Koçman Üni. 150 31 930 654 276 21
16 Adana Çukurova Üni. 165 17 510 330 180 19
17 Malatya İnönü Üni. 115 17 510 297 213 17
TOPLAM ve ORTALAMA 6.180 565 16.920 9.460 7.460 17,6

Tablo-16’da ise yine 2015 yılında üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerine yerleşen öğrencilerin yaptıkları tercihler konusunda detaylı bazı bilgiler yer almaktadır. 2015 yılında üniversite sınavına giren öğrenciler 17 adet maden mühendisliği bölümünü toplam 6.180 kez tercih etmişlerdir. Bu tercihler sonucu maden mühendisliği bölümlerine yerleştirilen öğrencilerin toplam 16.620 tercih hakları bulunurken bu hakkın 9.460’ı (% 55,9) kullanılmış, 7.460’ı (% 44,1) boş bırakılmıştır. Üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerine yerleşen öğrencilerin ortalama kaç tercih kullandıklarına bakıldığında ise 17,6 rakamı ile karşılaşıyoruz. Tablo-16’dan da hatırlanacağı gibi maden mühendisliği bölümlerine yerleşen öğrenciler ortalama 17,6 tercih yapmışlar ve yine 8,9. tercihlerinde yer alan maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptırmışlardır.

Tablo 17- 2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine Yerleşen Adayların Tercih Ettikleri Üniversite Türleri, İkametgahları ve Program Tercih Bilgileri

YERLEŞENLER HANGİ ÜNİ TERCİH ETTİ YERLEŞENLERİN TERCİH EĞİLİMLERİ YERLEŞENLERİN SEÇTİKLERİ PROGRAMLAR
DEVLET VAKIF KIBRIS + Y.DIŞI OKUL KENTİ ÜÇ BÜYÜK KENT 10 BÜYÜK KENT MADEN MÜHENDİSLİĞİ PROGRAMLARI FARKLI PROGRAM ÖN LİSANS
1 Ankara Orta Doğu Tek. 651 64 0 544 630 691 55 657 0
2 İstanbul Teknik Üni. 507 31 0 331 413 466 49 489 0
3 Ankara Hacettepe Üni. 753 71 0 547 205 269 99 717 8
4 İstanbul Üni. 866 44 1 405 498 578 135 774 1
5 İzmir Dokuz Eylül Üni. 1434 27 11 246 305 537 281 1150 30
6 Eskişehir Osman Gazi 882 34 1 195 169 444 160 751 5
7 Süleyman Demirel Üni. 144 0 0 45 11 33 26 110 8
8 Trabzon Karadeniz Tek. 726 8 2 126 94 307 144 573 17
9 Çanakkale 18 Mart Üni. 390 28 0 76 78 141 80 297 41
10 Diyarbakır Dicle Üni. 152 3 0 72 1 3 12 121 22
11 Afyon Kocatepe Üni. 209 0 0 71 8 42 49 141 19
12 Zonguldak Bülent Ecevit 201 0 0 28 12 60 38 156 7
13 Konya Selçuk Üni. 556 0 0 93 68 243 140 402 14
14 Kütahya Dumlupınar Üni 382 1 0 94 25 84 98 277 8
15 Muğla Sıtkı Koçman Üni 611 35 8 85 124 249 123 509 14
16 Adana Çukurova Üni. 330 0 0 53 27 136 91 229 10
17 Malatya İnönü Üni. 289 7 1 55 15 48 53 238 5
TOPLAM ve ORTALAMA 9.083 353 24 3.066 2.683 4.331 1.633 7.591 209

Tablo-17’de ise yine 2015 yılında üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerine yerleşen öğrencilerin farklı tercihleri değerlendirilmektedir. Bu tabloya göre maden mühendisliğine yerleşen öğrencileri işaretlediği toplam 9.460 tercihin 9.083’ü (% 96,09) devlet üniversitelerini tercih etmişlerdir. Bu öğrenciler arasında vakıf üniversitelerini tercih etme oranı 353 (% 3,7) ve Kıbrıs ve yurt dışında bulunan üniversiteleri tercih etme oranı da 24 (% 0,2)’dir.

Benzer şekilde maden mühendisliği bölümlerine giren öğrencilerin 3.066’sı (% 32,4) ikametgahlarının bulunduğu ilden tercih haklarını kullanmışlardır. Ülkemizin üç büyük kenti olan İstanbul, Ankara ve İzmir’e tercih listelerinde yer veren maden mühendisliği öğrencileri ise 1.680 (% 28,3)’dür. Bu kategoride son olarak bu üç büyük kente ilaveten Adana, Bursa, Konya, Trabzon, Samsun, Antalya ve Eskişehir’in yer aldığı 10 büyük kentimizdeki üniversite programlarını tercih eden öğrenci sayısı ise 4.331 (% 45,7)’dir.

Aynı durum 2010 yılında yapılan çalışmada da yer bulmuştur. 2010 yılında üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerine yerleşen adayların % 25,0’ı (430 aday) üniversitenin bulunduğu kentte ikematgah etmekteydiler. Bu oran 2015 yılında % 129 oranında artmıştır. Ayrıca 2010 yılında İstanbul, Ankara ve İzmir’de yaşayan adayların maden mühendisliği bölümlerini tercih etme oranı ise % 26,3 (457 aday)’dır. Bu oran 2015’deki % 28,3’e oldukça yakındır. Ülkemizdeki 10 büyük kentte yaşayıp maden mühendisliği bölümlerini tercih eden adayların oranı ise % 42,8 (743)’dir. Bu oran da 2010 yılındaki rakama oldukça yakındır.

Tablo’da maden mühendisliği bölümlerine yerleşen öğrencilerin program tercihleri de incelenmiştir. Maden mühendisliği bölümlerine yerleşen 565 öğrenci toplam 1.633 (% 17,2) maden mühendisliği programına tercihlerinde yer vermiştir. Bu rakam da öğrenci başına 2,9 maden mühendisliği programının tercih edildiği anlamı taşımaktadır. Maden mühendisliği programlarına yerleşen bu adaylar tercihlerinden 7.591 (% 80,2)’sini diğer 4 yıllık lisans programlarından tercih ederken sadece 209 (% 2,2) tercih iki yıllık ön lisans tercihleri arasında kullanılmıştır.

Aşağıdaki tabloda (Tablo-18) üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptıran öğrencilerin diğer mühendislik, mimarlık bölümleri ile ilgili tercihleri incelenmiştir. Tablo Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği örgütlülüğü göz önüne alınarak Birliğe bağlı Odalar şeklinde düzenlenmiştir. Tabloda TMMOB’ne bağlı odalar dışında sadece Endüstri Mühendisliği programına yer verilmiştir. Yukarıdaki tabloda yer alan Bilgisayar; Bilgisayar ve Bilişim Mühendisliği’ni, Elektrik; Elektrik, Elektronik, Enerji Sistemleri ve Nükleer Enerji Mühendisliği’ni, Harita; Harita ve Geomatik Mühendisliği’ni, Jeoloji; Jeoloji ve Hidro Jeoloji Mühendisliği’ni, Maden; Maden ve Cevher Hazırlama Mühendisliği’ni ve son olarak Metalurji; Metalurji ve Malzeme Bilimi Mühendisliği programlarını içermektedir. TMMOB bünyesinde Oda şeklinde bulunmayan mühendislik ve mimarlık programları ise aralarında Adli Bilişim Mühendisliği, Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği, Biyomedikal Mühendisliği, Biyomühendislik, Biyosistem Mühendisliği, Deri Mühendisliği, Endüstri ve Sistem Mühendisliği, Endüstriyel Tasarım Mühendisliği, Enerji ve Malzeme Mühendisliği, Havacılık Elektrik ve Elektroniği Mühendisliği, Havacılık ve Uzay Mühendisliği, İmalat Mühendisliği, İşletme Mühendisliği, Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği, Lif ve Polimer Mühendisliği, Malzeme Bilimi ve Nanoteknoloji Mühendisliği, Matematik Mühendisliği, Mekatronik Mühendisliği, Mekatronik Sistemler Mühendisliği, Mücevherat Mühendisliği, Mühendislik ve Doğa Bilimleri, Nanoteknoloji Mühendisliği, Optik ve Akustik Mühendisliği, Otomotiv Mühendisliği, Polimer Mühendisliği, Raylı Sistemler Mühendisliği, Tarımsal Genetik Mühendisliği, Tıp Mühendisliği, Uçak Gövde-Motor Mühendisliği, Uçak Gövde-Motor Bakım Mühendisliği, Ulaştırma Mühendisliği, Uzay Mühendisliği, Yazılım Mühendisliği programlarının da bulunduğu “diğer” sütununda gösterilmiştir.

Tablo-18’den de kolaylıkla anlaşılabileceği gibi üniversitelerin maden mühendisliği programlarına yerleşen adaylar, diğer tercihlerini de mühendislik ve mimarlık programlarından yana kullanmışlardır. Bu adayların işaretlediği 9.460 tercihten 5.589’u (% 59,1) mühendislik ve mimarlık programlarına aittir. TMMOB’ne bağlı Odalar bazında değerlendirildiğinde üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerine kayıt yaptıran öğrencilerin büyük çoğunluğu yine maden mühendisliği programlarını seçmiştir. Maden mühendisliği bölümünü seçen 565 öğrenci, toplam 1.633 ayrı maden mühendisliği programını seçerek maden mühendisliği bölümünü ilk sırada tercih etmişlerdir.

Tablo 18-2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine Yerleşen Adayların Tercih Ettikleri Mühendislik Programları

BİLGİSAYAR ÇEVRE ELEKTRİK ENDÜSTRİ GEMİ GEMİ MAK.İŞL. GIDA HARİTA FİZİK İÇ MİMAR İNŞAAT JEOFİZİK JEOLOJİ KİMYA MAKİNA METALURJİ METEOROLOJİ MİMAR ORMAN PETROL PEYZAJ ŞPO TEKSTİL ZİRAAT DİĞER
1 Ankara Orta Doğu Tek. 63 35 79 28 1 4 22 8 1 69 31 1 12 9 5 1 7 13
2 İstanbul Teknik Üni. 15 24 47 27 6 8 8 2 35 12 16 2 16 11 1 1 6 1 1 22
3 Ankara Hacettepe Üni. 25 20 73 25 1 1 17 13 10 3 59 1 54 2 26 14 2 3 4 1 4 29
4 İstanbul Üni. 33 44 65 12 2 5 13 9 3 1 45 25 35 6 11 15 6 3 3 14
5 İzmir Dokuz Eylül Üni. 42 48 98 11 23 38 2 96 19 41 13 6 1 4
6 Eskişehir Osman Gazi 45 37 88 26 2 13 9 2 49 7 56 7 147 39 1 6 5 25 9 17 97
7 Süleyman Demirel Üni. 6 7 14 2 1 1 2 40 10 7 3 8 22
8 Trabzon Karadeniz Tek. 15 45 58 6 26 11 2 1 39 5 32 20 105 36 2 1 10 1 3 4 75
9 Çanakkale 18 Mart Üni. 13 27 23 1 1 3 14 7 11 30 50 21 2 1 1 2 14 1 16 52
10 Diyarbakır Dicle Üni. 6 3 21 4 30 6 32 14 1 1 1 7 31
11 Afyon Kocatepe Üni. 2 1 13 8 4 2 4 2 23 63 36 3 10 7 1 10 11 52
12 Zonguldak Bülent Ecevit 8 18 11 4 1 4 1 5 1 9 7 80 31 5 22 1 16 1 11 6 30
13 Konya Selçuk Üni. 24 45 19 31 2 1 2 19 6 89 33 2 10 1 16 5 3 21 36
14 Kütahya Dumlupınar Üni. 22 8 44 7 3 1 1 19 2 27 3 39 27 1 2 8 1 16 6 27 44
15 Muğla Sıtkı Koçman Üni. 39 19 45 7 4 17 3 2 15 4 47 24 46 18 26 14 1 21 1 33
16 Adana Çukurova Üni. 2 47 22 6 3 16 2 16 19 54 21 8 1 2 7 9 14
17 Malatya İnönü Üni. 12 12 32 24 21 12 2 2 31 5 4 10 7
TOPLAM 372 440 752 156 8 19 220 145 25 12 501 80 398 160 854 335 6 65 80 26 103 60 56 141 575

Maden mühendisliği bölümünün hemen ardından 854 tercihle makine mühendisliği programları gelirken, makine mühendisliğini 752 tercihle elektrik mühendisliği programları ve 501 tercihle inşaat mühendisliği programları yer almaktadır. Maden mühendisliğine yerleşen öğrencilerin en az tercih ettiği bölümler ise 6 tercihle meteoroloji mühendisliği, 8 tercihle gemi mühendisliği ve 12 tercihle iç mimarlık bölümleri olmuştur.

Tablo 19- 2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerinde Görev yapan Akademisyenler, Öğrenci Sayıları ve Mezun Sayıları

AKADEMİSYEN KAYITLI ÖĞRENCİ MEZUN SAYISI
PROF DOÇ YRD DOÇ TOPLAM KADIN ERKEK 2014 2015
1 Ankara Orta Doğu Tek. 6 5 0 11 78 292 35 44
2 İstanbul Teknik Üni. 8 6 2 16 83 311 40 24
3 Ankara Hacettepe Üni. 9 3 6 18 72 331 56 31
4 İstanbul Üni. 4 6 5 15 57 315 36 32
5 İzmir Dokuz Eylül Üni. 13 12 4 29 48 466 49 49
6 Eskişehir Osman Gazi 12 6 7 25 43 365 46 52
7 Süleyman Demirel Üni. 5 2 5 12 14 220 60 65
8 Trabzon Karadeniz Tek. 3 5 7 15 27 263 21 29
9 Çanakkale 18 Mart Üni. 0 2 1 3 8 57 0 0
10 Diyarbakır Dicle Üni. 2 6 3 11 30 147 76 46
11 Afyon Kocatepe Üni. 4 1 6 11 19 162 53 55
12 Zonguldak Bülent Ecevit 8 6 2 16 28 209 56 49
13 Konya Selçuk Üni. 4 2 7 13 33 216 44 57
14 Kütahya Dumlupınar Üni. 4 7 6 17 20 211 59 49
15 Muğla Sıtkı Koçman Üni. 3 1 3 7 18 177 0 3
16 Adana Çukurova Üni. 7 1 1 9 18 226 60 68
17 Malatya İnönü Üni. 4 3 2 9 21 189 33 53
TOPLAM 96 74 67 237 617 4.157 724 706

YÖK kayıtlarına göre üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerinde profesör, doçent ve yardımcı doçent kadroları olmak üzere toplam 237 akademisyen görev almaktadır. Bu 237 akademisyenin 96’sı profesör, 74’ü doçent ve 67’si yardımcı doçent olarak görev yapmaktadır. Bünyesinde en fazla akademisyen bulunduran bölümlerimiz 29 akademisyen ile izmir Dokuz Eylül Üniversitesi, 25 akademisyen ile Eskişehir Osman gazi Üniversitesi ve 18 akademisyen ile Hacettepe Üniversiteleridir. En az akademisyen bulunduran bölümler de; 3 akademisyen ile Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, 7 akademisyen ile Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ve 9 akademisyen ile Malatya İnönü Üniversiteleridir.

2015 yılında maden mühendisliği bölümlerinde toplam 4.774 öğrenci bulunurken bu bölümlerde toplam 237 akademisyen görev almaktadır. Bu bölümlerde ortalama olarak 20,1 öğrenciye 1 akademisyen düşmektedir. Öğrenci başına en çok akademisyen barındıran bölümlerimiz, akademisyen başına 13,6 öğrenci ile Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, 14,8 öğrenci ile Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi ve 16,1 öğrenci ile Diyarbakır Dicle Üniversitesidir. Öğrenci başına en az akademisyen bulunduran bölümlerimiz ise, akademisyen başına 33,6 öğrenci ile ODTÜ, 27,9 öğrenci ile Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi ve 27,1 öğrenci ile Adana Çukurova Üniversiteleridir.

2015 yılında üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerinde toplam 4.774 öğrenci öğrenim görmektedir. Bu öğrencilerden 617’si (% 12,9) kadın öğrencilerden oluşmaktadır. Tablo-19’da da görüldüğü gibi 2015 yılında kayıt yaptıran öğrencilerin 80’inin (% 14,2) kadın öğrenci olduğu düşünüldüğünde bu oranın yakın olduğu da görülmektedir. Kadın öğrencilerin en fazla olduğu bölümler 78 (% 21,2) kadın öğrenci ile ODTÜ, 83 (% 21,1) kadın öğrenci ile İTÜ ve 72 (% 17,9) kadın öğrenci ile Hacettepe Üniversiteleridir. Kadın öğrencilerin en az olduğu bölümler ise 14 (% 5,9) kadın öğrenci ile Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi, 18 (% 7,30) kadın öğrenci ile Adana Çukurova Üniversitesi ve 20 (% 8,6) kadın öğrenci ile Kütahya Dumlupınar Üniversiteleridir.

Tablo-19’un son sütunlarında ise üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerinden 2014 ve 2015 yılında mezun olan öğrencilerin sayıları verilmiştir. YÖK’ün verdiği bilgilere göre bahse konu bu 17 bölümden 2014 yılında toplam 724 kişi maden mühendisi diploması alırken, 2015 yılında 706 kişi mezun olmuştur. 2015 yılında toplam 565 öğrencinin bu 17 bölüme kayıt yaptırdıkları düşünüldüğünde mezun sayılarının giderek azaldığı gözlenilmektedir.

Tablo 20- 2015 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine Yatay Geçişle Gelen ve Giden Öğrenci Sayıları

YATAY GEÇİŞLE GELEN YATAY GEÇİŞLE GİDEN
2014 2015 2014 2015
BAŞKA ÜNİVERSİTE YURT DIŞINDAN AYNI ÜNİVERSİTE BAŞKA ÜNİVERSİTE YURT DIŞINDAN AYNI ÜNİVERSİTE BAŞKA ÜNİVERSİTEYE GİDEN BAŞKA BİR PROGRAMA GİDEN BAŞKA ÜNİVERSİTEYE GİDEN BAŞKA BİR PROGRAMA GİDEN
1 Ankara Orta Doğu Tek. 1 0 0 3 0 0 3 0 9 0
2 İstanbul Teknik Üni. 10 0 0 4 0 0 4 0 11 3
3 Ankara Hacettepe Üni. 1 0 0 3 0 0 0 0 0 0
4 İstanbul Üni. 2 1 0 6 0 0 0 0 0 0
5 İzmir Dokuz Eylül Üni. 3 0 0 3 0 0 3 1 6 4
6 Eskişehir Osman Gazi 2 0 0 8 0 0 1 5 10 5
7 Süleyman Demirel Üni. 1 0 0 2 0 0 1 0 2 1
8 Trabzon Karadeniz Tek. 2 0 0 0 0 0 7 1 10 0
9 Çanakkale 18 Mart Üni. 1 0 0 1 0 0 0 0 0 0
10 Diyarbakır Dicle Üni. 0 0 0 8 0 0 0 0 2 0
11 Afyon Kocatepe Üni. 2 0 0 5 0 0 0 1 2 0
12 Zonguldak Bülent Ecevit 0 0 0 6 0 0 4 0 5 1
13 Konya Selçuk Üni. 1 0 0 5 0 0 0 2 3 0
14 Kütahya Dumlupınar Üni. 1 0 0 3 0 0 2 0 2 0
15 Muğla Sıtkı Koçman Üni. 0 0 0 3 0 0 1 0 2 1
16 Adana Çukurova Üni. 4 0 0 7 0 0 0 0 2 0
17 Malatya İnönü Üni. 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0
TOPLAM 31 1 0 68 0 0 26 10 66 15

Tablo-20’de üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerinde öğrenim gören öğrencilerin yatay geçişler ile kayıtlarını başka bölümlere aldırdıkları ya da başka bölümlerden maden mühendisliği bölümlerine kayıtlarını aldırdıklarına dair bilgiler yer almaktadır. Tablo-20’de ilk kısımda başka bir bölümden yatay geçişle maden mühendisliği bölümlerine geçiş yapan öğrenciler yer almaktadır. 2014 yılında 31’i başka bir üniversiteden ve 1’i de yurt dışından olmak üzere toplam 32 öğrenci maden mühendisliği bölümlerine geçiş yapmıştır. 2015 yılında ise bu rakam tamamı başka üniversitelerden olmak üzere 68’e yükselmiştir.

Maden mühendisliği bölümünden ayrılarak başka bir üniversiteye ya da başka bir bölüme giden öğrenciler de tabloda yer almaktadır. 2014 yılında 10’u başka bir bölüm olmak üzere toplam 26 öğrenci maden mühendisliği bölümlerinden ayrılmıştır. Aynı durum 2015 yılında 15’i başka programlar olmak üzere toplam 66 öğrenci üniversitelerin maden mühendisliği programlarından ayrılmıştır.

2015 yılında üniversitelerimizin maden mühendisliği bölümlerinde dünyanın çeşitli ülkelerinden gelen yabancı uyruklu öğrenciler de maden mühendisliği öğrenimi görmektedir. Bu öğrencilerden 33’ü İTÜ, 27’si Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, 26’sı Trabzon Karadeniz Teknik Üniversitesi, 21’i Eskişehir Osman Gazi Üniversitesi, 21’i ODTÜ, 16’sı Malatya İnönü Üniversitesi, 16’sı Adana Çukurova Üniversitesi, 15’i Hacettepe Üniversitesi, 14’ü İstanbul Üniversitesi, 13’ü Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, 11’i İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi, 9’u Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi, 9’u Konya Selçuk Üniversitesi, 7’si Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi, 4’ü Çanakkale 18 Mart Üniversitesi, 2’si Diyarbakır Dicle Üniversitesi ve 1’i Afyon Kocatepe Üniversitesi’nde olmak üzere toplam 245 yabancı uyruklu öğrenci öğrenimlerini sürdürmektedir.

Bu 252 öğrenci ağırlıklı olarak yakın coğrafyadan ve ülkemizin ekonomik olarak işbirliği içinde bulunduğu çeşitli ülkelerden gelmektedir. Bu ülkeler; Türkmenistan 30 öğrenci, Azerbaycan 29 öğrenci, Afganistan 23 öğrenci, Moğolistan 23 öğrenci, Suriye 19 öğrenci, Yemen 11 öğrenci, Endonezya 9 öğrenci, Gine 9 öğrenci, Kırgızistan 8 öğrenci, Moritanya 8 öğrenci, Gana 6 öğrenci, Fildişi Sahili 5 öğrenci, Kazakistan 5 öğrenci, Mısır 4 öğrenci, Somali 4 öğrenci, Kongo 3 öğrenci, Çad 2 öğrenci, Fas 2 öğrenci, Irak 2 öğrenci, İran 2 öğrenci, Liberya 2 öğrenci, Mozambik 2 öğrenci, Zambiya 2 öğrenci ve birer öğrenci ile Angola, Bulgaristan, Çin, Fiji, Gabon, Gürcistan, Haiti, İngiltere, Jamaika, Kosova, Kuzey Kıbrıs, Lesoto, Madagaskar, Mali, Myanmar, Nepal, Nijer, Nijerya, Özbekistan, Pakistan, Ruanda, Rusya, Tacikistan, Ürdün, Yunanistan, Zimbabve’dir. Ayrıca 7 yabancı uyruklu öğrencinin uyrukları YÖK kayıtlarında bulunmamaktadır.

Üniversitelerin maden mühendisliği bölümlerinde öğrenim gören toplam 4.774 öğrenciden 252’i (% 5,3) yabancı uyruklu öğrencidir. 252 yabancı uyruklu öğrenciden 28’i (% 11,1) kadın öğrenciler oluşturmaktadır. En fazla yabancı uyruklu barındıran öğrenci ise İTÜ’nde (% 8,4) bulunmaktadır.

Bu çalışmada 20 adet farklı tabloda 2015 yılında üniversite sınavlarında maden mühendisliği bölümlerini tercih eden ve yerleşen adaylara ait istatistiki bilgiler verilmiş ve bu bilgiler 2010 yılında yapılan çalışma ile kıyaslanmıştır. Görülen odur ki, 2010 yılından sonra geçen 5 yıl içinde maden mühendisliği bölümlerini tercih eden adayların genel profillerinde önemli bir değişiklik yaşanmamıştır. Yaşanan küçük değişikliklerin nedeni ise YÖK’ün mühendislik programlarına getirdiği başarı sıralaması ve 1/3 oranında azaltılan kontenjanlarla açıklamak mümkündür.

Halen Türkiye’de maden mühendisliği, diğer mühendislik alanları içinde en kötü konumlardan birine sahiptir. Bu durumun nedenleri arasında sebep olarak işsizlik, maden endüstrisindeki istikrarsızlık, yatırımların azlığı, maden çalışma koşullarının zorluğu, kazaların ürkütücü etkileri ve çevrecilerin madencilere olumsuz bakışları sayılabilir. Maden mühendisliği eğitimi ile ilgili olarak üç büyük kentimizde bulunan 5 bölümün haricindeki bölümlerde bir istikrar olmaması, açılıp ve sonra tekrar kapanan bölümler, akademisyen sayısından daha az kontenjana sahip programlar bu konumun önemli nedenleri arasındadır.

Nadir AVŞAROĞLU
Maden Mühendisi
Temmuz – 2016

Kaynakça

1-YÖK Atlası (https://yokatlas.yok.gov.tr/lisans-anasayfa.php)

2-YÖK (www.yok.gov.tr)

3-ÖSYM Bilgileri (www.osym.gov.tr)

4-İstanbul Kültür Üniversitesi, www.dogrutercih.com, Şubat 2011

5-2008 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine Kayıt Yaptıran Öğrencilerin ÖSS Profili ve Çeşitli Bilgiler, Nadir Avşaroğlu, 2009, Yayınlanmamış Rapor (http://www.academia.edu)

6-2010 Yılında Üniversitelerimizin Maden Mühendisliği Bölümlerine Kayıt Yaptıran Öğrencilerin ÖSS Profili ve Çeşitli Bilgiler, Nadir Avşaroğlu, 2009, Yayınlanmamış Rapor (http://www.academia.edu)

7-Türkiye’de Mühendislik Eğitimi ve Maden Mühendisliği Eğitimine Genel Bir Bakış” Nadir Avşaroğlu, 2007, Yayınlanmamış Rapor, (http://docplayer.biz.tr)

Blog yazıma tepki göster
Harika
0
Harika
Beğendim
0
Beğendim
Haha
0
Haha
Beğenmedim
0
Beğenmedim
Güzel
0
Güzel
Anlamadım
0
Anlamadım

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir